GELENEKSEL TAŞ EVLER

ANASAYFA > GELENEKSEL TAŞ EVLER
Geleneksel mimari taş evler

GELENEKSEL TAŞ EVLER

08.06.2020

imageGeleneksel mimarimizden biri olan Taş Evler…

Yüzlerce yıldır dünyanın hemen her bölgesinde yaygın olarak rastlanan bir yapı türü olan taş evler, coğrafi bölgelere göre çok pek farklı özellik göstermekte. Dayanıklı, güçlü ve sağlıklı yapılar olmaları sebebi ile genel olarak sıcak iklim bölgelerinde ısıdan korunma amacı ile tercih edilmişler. Ülkemizde genel olarak Ege, Akdeniz de yaygın olan taş evler Anadolu'nun pek çok bölgesinde de görülmekte. Tıp ki Karadeniz bölgesinde ki geleneksel yapı olan ahşap evler gibi, taş evlerinde son 50 yıldır yerini betonarme yapılar almaya başladı. Günümüzde ise bu yapılar genel olarak özel tercih üzerine yapılmakta. Doğayla uyumlu olan bir diğer ev türlerinden olan ahşap ve kütük evler gibi taş evler de son dönemlerde eskiye oranla daha fazla ilgi görmeye başladı.

Bu ilginin giderek artması da üretici firmaların veya işletmelerin bu doğal yaşam alanlarına yönlenmesini sağladı ve bu da bu yapıları dahada popüler hala getirdi. Asıl amaç belki ticari olsa da sonuç olarak geleneksel yapılarımızın yaygınlaşması ve tekrar değer görmesi oldukça güzel.

Taş ev sahibi olmak isteyenlerin merak ettikleri konuları ele alarak size ufak bir derleme hazırlamak istedik. Adında da herkesin kolaylıkla tahmin ettiği; ana malzemesi taş olan bu yaşam alanları hangi bölgelerde yaygın? teknik özellikleri ve fiyatları belirleyen faktörler neler ? sizler için bu sorulara yanıt niteliğinde cevaplar hazırladık.

Taş evler genel kırma (doğal) ve kesme taşlar kullanılarak yapılan yapılar olarak ikiye ayrılmakta. Kesme taşlar üreticilerden hazır olarak satın alınabildiği gibi az sayıda olsa da halen usta ellerde işlenerek yapıldığı örneklerde mevcut. Bugünlerde sıkça gördüğümüz ve gözümüzde ilk canlanan yapılar ise çoğunlukla kırma taş evlerdir. Büyük taş parçalarının inşa sahasında kısmi olarak yontulması ile doğal halleriyle kullanılan bu taş ev modeli, yalnızca ülkemizde değil dünyanın pek çok farklı yerinde halen oldukça yaygın durumdadır. Kesme taş evler Nevşehir, Mardin, Diyarbakır gibi bölgelerde yaygın olarak kullanılırken, kırma taş evler hemen hemen tüm bölgelerde görülmektedir.

Kırma taş evler kendi içinde coğrafi bölgelere göre farklı tekniklerle yapılmaktadır. Anadolu’da uzun yıllar kolay bulunması ve daha rahat inşa edilebilmesinden dolayı kerpiç benzeri basit bir malzeme kullanılarak taşıyıcı sistemi olmayan yığma taş evler yaygınken, betonarmeden pek farkı olmayan büyük ölçüde endüstriyel malzemeler tercih edilen taş evler de mevcut. Günümüzde ikinci tür yapı daha yaygın olarak kullanılmakta. Taş evler kesme ve kırma taşla yapılanlar dışında çeşitli karma örnekleri de mevcut. Özellikle ahşapla beraber yapılan karma evler çok güzel bir görüntüye sahip...

Örneğin İzmir’in kuzey batısında yer alan Ege'nin incilerinden biri olan Foça’da bu iki tekniği kaynaşmasıyla oluşturulan özel mimari örnekleri görülmekte. Ege'de  buna benzer teknikle yapılan taş evleri sıkça görebilirsiniz. Bu mimarileri görebilmek için her yıl turistler binlerce kilometre yol yapıyor ve gerçekten bu zahmete değer. 

Ülkemizde bahçe duvarı haricinde pek kullanılmayan harçsız taş duvar yani kuru duvar tekniğiyle yapılan evlere de İskoç ya başta olmak üzere farklı ülkelerde rastlan maktayken, dere yataklarından temin edilen büyük çakıl taşlarıyla örülen duvarların kullanıldığı taş evler de Amerika kıta'sının çeşitli bölgelerinde yaygın olarak kullanılmakta.

Peki taş evleri diğer yapılardan ayıran farkı ne?

Aslına uygun ve geleneksel tekniklere uyumlu bir taş ev, en az ölçüde endüstriyel malzeme kullanılarak yapılır ve doğayla uyumlu bir yapı türüdür. Hemen hemen hiç beton kullanmadan bir taş ev yapılabilmektedir. En önemli özelliklerinden biri de yapının diğer evlere göre gerektirdiğinin çok üzerinde bir sağlamlığa sahip olmalarıdır. Yeri doğru seçilmiş ve sağlıklı inşa edilmiş bir taş ev, hemen her türden doğal afete dayanıklıdır ve yalıtımı oldukça iyidir. Bu özellikler taş evlerin önemli avantajlarındandır. Son derece estetik görüntüsü ise zaten tartışılmayacak özelliklerinden biri. Betonarme evlere göre çok uzun sürede bile çok az bakım gerektirir ve bakım maliyeti oldukça düşüktür. Taş evler herhangi bir sıva, boya renk veya desen olmaksızın doğal görüntüsü ile en estetik mimariden biridir. Üstelik duvarların doğal görüntüsü bile iç mimariye gerek bırakmayacak ölçüde kendi başına muhteşem bir estetiğe sahip. Bugün sadece geleneksel mimarileri görmek için binlerce turist ağırlayan şehirlerimiz mevcutken geçmişe sahip çıkmamızın ne kadar önemli olduğunu tekrar hatırlamamız gerekiyor.

image  image  image

Estetiği ve sağlamlığı ile göz dolduran taş evlerin fiyatları ne kadar ve neye göre belirleniyor?

imageDiğer yapılara göre taş evlerin ve doğal yaşam alanlarından olan ahşap ve kütük evlerin maliyetini hesaplamak oldukça zordur. Projenin yapılacağı bölgenin arazi şartları, imar durumu, zemin etüdü, kullanılacak malzeme ve proje detayları fiyatları belirleyen faktörlerden birkaçı. Taş evler için kullanacağınız malzeme Y-Tong tuğla ise maliyeti farklı, delikli tuğla ile yapılacaksa maliyeti farklı hesaplanıyor. Alıcı olarak taş evlerin fiyatlarını hesaplarken sadece taşın maliyeti hesaplan mamalıdır. Şöyle düşünün betonarme bir yapıda dış cephe sürekle boya ve bakım gerektirirken taş evlerde bu bakımı 10-20 sene de bir yaptıracaksınız ve bakım maliyeti betonarmeye göre daha uygun olacak. Bu bakım binanın iç kısmı içinde gerekli, Bunu düşündüğünüzde size şu an pahalı gibi görünen taş ev fiyatı aslında uzun vadede basit bir betonarme yapı ile aynı olacaktır. Ahşap ev üretici olan bir firma olarak genel anlamda müşterilerimizden gelen neden bu ahşap evler bu kadar pahalı sorusu ile sıkça karşılaşıyoruz, eminiz ki taş ev üreticileri de bu sorularla sıkça karşılaşıyordur. İşte sorunuzun cevabı aslında yukarıda belirttiğimiz faktörler. Ekonomik şartlardan dolayı en uygun maliyetle işin içinden çıkmaya çalışsak ta aslında uzun vadede zarara girecek olmamızı gör ardı etmemeliyiz. Bu bir yaşam alanı çok uzun yıllar sorun yaşamadan içinde oturmamız gerekiyor bu yüzden maliyet açısından en uygunu bulmak yerine iyi bir üretici firmayı araştırmak gerekiyor.


imageBinanın çatısı, kullanılacak ahşap doğramalar, kapılar, ısıtma sistemi, şömine, mimari proje ve dekorasyon gibi tüm detaylar maliyet hesaplamasını yüksek oranda etkilemekte. Bu yüzden aslında taş ev fiyatı ne kadar diye sorulan sorulara genel olarak müşteriye verilen cevap “nasıl bir ev istiyorsunuz?” oluyor ve bu da haklı olarak müşteriyi biraz geriyor ama tüm bunları düşündüğünüzde firmalarda haklı. Size ilk başta söylenen m2 fiyatı ile proje çizildikten ve gerekli kriterler saptandıktan sonra maliyet değişebiliyor ve de bu değişim her iki taraf açısından da büyük bir sıkıntı doğuruyor. Doğal yaşam alanlarından ahşap ev, kütük ev ve taş evlerle aynı özellikte malzeme kullanılarak yapılan normal bir villa kesinlikle daha fazla maliyette olacaktır.
Bununla birlikte taş evler; betonarme evlerle aynı yapı denetime tabi tutuluyor ve izin ve ruhsat alınması gerekiyor ve bunlarda masraf kaleminize ekleniyor. Ancak bunları dışarıda bırakacak olursak betonarme ev yaptırmaya yakın bir bütçeyle bir taş ev sahibi olunabilir. Türkiye'nin hemen her yerinde biraz araştırmayla ulaşılabilen yerel ustaları bulup kendi evinizi kendiniz yaparsanız maliyet daha da aşağı çekilebilir. Isınma ve soğutma ihtiyacında sağlayacağı enerji tasarrufu da dahil edildiğinde, uzun vadeli maliyet avantajı daha iyi ortaya çıkmaktadır.

Eğer taş ev yaptırmak yerine satın almak istiyorsanız ise maliyetin üzerine bir de bölgenin turistik değeri eklenecektir. Örneğin Çanakkale bölgesinde Ayvacık’ta yer alan konutla Assos’ta alacağınız konut arasında fiyat farklılığı olacaktır. Bodrum bölgesinde ise taş ev fiyatları en üst düzeye ulaşacaktır. Gördüğünüz gibi taş evlerin maliyetini hesaplamak tamamen müşterinin nasıl bir ev istediği ve konutu nerede yaptıracağına göre değişiyor bu yüzden m2 fiyat aralığını vermek oldukça zor.

Baneva Ahşap Yapılar

Bir Ahşap Serüveni

Blog Yazıları Sibel Atagül